Uitgangspunten & techniek

technische details + werkwijze

1. Vertaalprincipes (detail)

Het kernprincipe — SV1888 als vertrekpunt, letterlijkheid boven leesbaarheid — is beschreven op Over OV. Hieronder de praktische uitwerking.

Positie in het spectrum

Conserve­render dan HSV, vrijer dan SV1888.

Hebreeuwse versterkingen

Letterlijk vertalen, niet glad strijken: mot tamut → "de dood sterven" (niet "zeker sterven"). De infinitivus absolutus blijft staan; de Hebreeuwse retoriek is onderdeel van de boodschap.

Aanspreekvorm

Altijd u/uw, nooit jij/je/jou/jouw — voor God, mensen en dieren. Geen straattaal, wel gewoon hedendaags.

Zinsbouw

2. Wat wordt gewijzigd (tabel)

Een hoog-niveau overzicht van wijzigingsgebieden staat op Over OV. De volledige, genummerde lijst staat in de Wijzigingsprincipes. Hieronder de hoofdcategorieën met concrete voorbeelden per regel.

Categorie	SV1888	Open Vertaling	Toelichting
Naamvallen	den / der / des	de / van de / van het	Niet meer begrepen
	dien / dezen / denzelven	die / deze	Verwijzende naamvallen
	Mijns Vaders / Lam Gods	van Mijn Vader / Lam van God	Genitief-modernisering
Werkwoordsvormen	zeide / waart / zijt	zei / was / bent	"zeiden" blijft
	kendet / geloofdet / wetet	kende / geloofde / weet	2e persoon-uitgangen
	vlieden / schreien / verried	vluchten / huilen / verraadde	Verouderde werkwoorden
Aanspreekvorm	gij / Gij	u / U	Consequent u-vorm
Godsnaam	(de) HEERE / des HEEREN	JAHWEH / van JAHWEH	Tetragrammaton (יהוה)
Verouderde woorden	weder / henen / klederen	weer / heen / kleren	Bijwoorden, meervouden
	spijze / ledig / haastelijk	voedsel / leeg / haastig	Inhoudswoorden, bijwoorden
	elkander / malkanderen	elkaar	Wederkerig vnw
	dewijl / mitsgaders / overmits	omdat / en ook / aangezien	Verouderde voegwoorden
	terstond / voorwaar (niet-zegen)	meteen / werkelijk	Bijwoorden
	gelijkerwijs / desgelijks / iegelijk	zoals / evenzo / iedereen	Vormwoorden
Spelling	Habel / Neen / altemaal	Abel / Nee / allemaal	Gangbare moderne vormen

3. Wat blijft behouden

Bewust onaangetast (theologisch geladen, vast bijbels register, of zegensformule). Een korte introductie hierop staat op Over OV; hieronder de volledige lijst:

4. Godsnamen

Oude Testament

Statenvertaling	Open Vertaling	Hebreeuws
HEERE	JAHWEH	יהוה (JHWH)
God	God	אלהים (Elohim)
de HEERE God	God JAHWEH	יהוה אלהים — Elohim eerst, dan de Naam
Heere HEERE	Adonai JAHWEH	אדני יהוה
Heere (= Adonai)	Heere	אדני — NIET JAHWEH; andere titel
HEERE der heirscharen	JAHWEH van de legermachten	יהוה צבאות
God de Almachtige	El Shaddai	אל שדי
God de Allerhoogste	El Elyon	אל עליון

Nieuwe Testament

Statenvertaling	Open Vertaling	Grieks
Heere (in OT-citaten = God)	JAHWEH [Kurios]	Κύριος
Heere (= Jezus)	Heer [Kurios]	Κύριος
God	God [Theos]	Θεός
Christus	Christus [Christos]	Χριστός
Jezus	Jezus [Ièsous]	Ἰησοῦς

5. Brontekstkeuze

Oude Testament

Nieuwe Testament

6. Kanttekeningen-beleid

Geen nuancering op Gods Woord

Formuleringen die Gods Woord nuanceren of relativeren worden verwijderd. Bijvoorbeeld "Op menselijke wijze over God gesproken" bij Gen. 8:1 ("En God gedacht aan Noach") suggereert dat de tekst eigenlijk iets anders bedoelt dan wat er staat.

Hertaalregels (uittreksel)

• D. → Dat wil zeggen:  |  T.w. / N. → Namelijk
• HEERE / IEHOVAH / Jehova / JahWeh → altijd JAHWEH
• hel → dodenrijk in OT (Sheol consequent)
• Bijbelverwijzingen worden klikbaar; Gen. 2.1 → Gen. 2:1
• Hebreeuwse/Griekse woorden voluit + transliteratie: "Hebr. nefesh (נֶפֶשׁ), ziel", "Gr. kosmos (κόσμος), wereld"
• Boekafkortingen moderniseren: Psal.→Ps., Actor.→Hand., etc.
• Tijdsgebonden disputen vermijden (Contraremonstranten–Remonstranten, anti-katholieke polemiek)

Gebruik /hertaal-kanttekeningen <boek> <hoofdstuk> om kanttekeningen per hoofdstuk geautomatiseerd te hertalen.

7. Opmaak & directe rede

• Woorden van God / Jezus / de Heilige Geest: "rood cursief, tussen aanhalingstekens" — class god-speaks
• Directe rede van mensen: "cursief, tussen aanhalingstekens" — class direct-speech
• Kanttekening-markers: superscript-nummers/letters, klikbaar

Citaten worden gemarkeerd via een segment-gebaseerd speech-v2 systeem (data/speech-v2/<boek>.json) met text-fragment anchors (start_after, start_at, end_at). Doorlopende citaten over meerdere verzen worden expliciet gekoppeld via continues / continued.

8. Theologische keuzes

• Dodenrijk: "dodenrijk" i.p.v. "hel" in het OT (Sheol consequent vertaald)
• geest vs Geest: kleine letter bij menselijke geest of houding ("geest van slavernij"); hoofdletter bij Heilige Geest
• "wereld" (kosmos): niet verengen — Joh. 3:16 etc.
• Spreuken 8: Wijsheid gemarkeerd als citaat van Jezus (pre-incarnatie)
• Geen confessionele positie in verbonds- of dooptheologie; meerdere lezingen worden eerlijk naast elkaar gepresenteerd (Hand. 13:48, Rom. 8–9)

---

9. Datamodel

Structuur per vers

{
  "number": 1,
  "ref": "bibgene001:01",
  "text1637": "INDEN [1] [a] beginne [2] schiep Godt...",
  "text1637_html": "<i>INDEN</i> <sup...>1</sup>...",
  "textSV1888": "In den beginne schiep God den hemel...",
  "text2026": "In het begin schiep God de hemel...",
  "text2026_html": "In het begin <sup class=\"note-marker\">...</sup>",
  "status": "final",                       // empty / draft / review / final
  "grondtekst": [
    {"woord": "בְּ/רֵאשִׁ֖ית", "strongs": "H7225", "morph": "HR/Ncfsa"},
    ...
  ],
  "marginNotes": [
    {"marker": "1", "type": "explanatory",
     "text1637": "Des tijts der scheppinge...",
     "text2026": "Van de tijd van de schepping..."}
  ],
  "phraseDiff": [
    {"old": "den beginne", "new": "het begin"}
  ]
}

Edities

Code	Beschrijving	Bron
1637	Statenvertaling 1637 (origineel)	GBS / statenvertaling.net
sv1888	Statenvertaling 1888 (Tukker-spelling)	statenvertaling.net
2026	Open Vertaling (eigen werk)	CC0

10. Phrase-level diff

Per vers wordt een woord-/frasewijziging-overzicht berekend tussen SV1888 en Open Vertaling. De diff staat als phraseDiff in elke vers-JSON.

Algoritme (scripts/phrase_diff.py)

1. Preprocessing: bekende vervangingen worden eerst geïdentificeerd en met placeholders vervangen
2. LCS: Longest Common Subsequence op de overgebleven tokens
3. Groepering: niet-matchende tokens worden tot phrase-blokken samengevoegd

11. Grondtekst & lexicons

Bron	Testament	Dekking	Licentie
Open Scriptures Hebrew Bible (OSHB)	OT	39 boeken	CC BY 4.0
Open Greek New Testament (OGNT)	NT	27 boeken	CC BY-NC-ND 4.0
BDB Hebrew Lexicon (1906)	OT	~8.700 entries	Publiek domein
Abbott-Smith Greek Lexicon (1922)	NT	~5.600 entries	Publiek domein
Septuaginta (LXX)	OT-Grieks	met Strong's + glosses	CC BY 4.0

Doorzoekbare lexicons: Hebreeuws (BDB) en Grieks (Abbott-Smith).

12. Begrippen & encyclopedie

• Begrippenlijsten per boek: 29 boeken (Genesis, Psalmen, hele NT) met circa 3.300 entries — bijbelse begrippen, plaatsen, personen, verklaard in context van het boek (zie Begrippen)
• Encyclopedie: 8.842 artikelen uit Easton's Bible Dictionary en Nave's Topical Bible, met AI-gegenereerde Nederlandse samenvattingen

13. Scripts & API

Lokale server

python3 server.py 8888

Python HTTP-server met JSON-API en statische bestanden.

Belangrijkste API-endpoints

Endpoint	Beschrijving
GET /data/<boek>.json	Volledig boek (hoofdstukken + verzen)
GET /data/books.json	Boeken-manifest
GET /data/begrippenlijst-INDEX.json	Index van begrippenlijsten
GET /api/paintings?book=X&ch=N	Schilderijen bij hoofdstuk
GET /api/search?q=X	Zoek in alle tekstedities

Belangrijkste scripts

Script	Functie
apply_uitgangspunten_all.py	Past wijzigingsprincipes toe op alle boeken
apply_speech_v2.py	Past speech-v2 markup toe (God / mens / Jezus)
generate_diffs_with_principes.py	Phrase-diff + koppeling met principe-IDs
place_note_markers.py	Kanttekening-nummers in HTML positioneren
add_grondtekst_all.py	Strong's nummers toevoegen aan verzen
export_static_html.py	Statische HTML genereren voor export

14. Bronnen & licenties

Bron	Wat	Licentie
Statenvertaling 1637	Bijbeltekst + kanttekeningen	Publiek domein
statenvertaling.net	SV1888 tekst + kanttekeningen + 815 schilderijen	Publiek domein
OSHB (GitHub)	Hebreeuwse grondtekst + morfologie	CC BY 4.0
OGNT (GitHub)	Griekse grondtekst + morfologie	CC BY-NC-ND 4.0
BDB Lexicon	Hebreeuws lexicon	Publiek domein (1906)
Abbott-Smith	Grieks lexicon	Publiek domein (1922)
Easton's Bible Dictionary	Encyclopedie (3.802 artikelen)	Publiek domein
Nave's Topical Bible	Encyclopedie (5.040 onderwerpen)	Publiek domein
Open Vertaling	Eigen vertaalwerk + samenvattingen	CC0 (publiek domein)